بهاء الدوله رازى ( بهاء الدين بن مير قوام الدين )

632

خلاصة التجارب ( طبع قديم )

سه درم در ان ريزند و بهم برآورند و خنك ساخته نگاهدارند و در اثناى جوشيدن هرگاه اب كمى كند لختى اضافه كنند سكنجبين اطفال از مخترعات مصنف اجزاى تركيب آن بگيرند نانخواه يك درم كرويه دو درم شبت سه درم جمله را در آب بجوشانند ساعتى نيكو بيالايند انگاه پنج درم پوست بيخ باديان و يك درم بيخ كرفس و ربعى پوست نارنج و ده كشته و شمس اندر ان اندازند و ساعتى بجوشانند و نصف بهى شيرين و نصف سيب و قدرى نمك و اندك نعناع تر اندازند چون پخته شود شهد و سركه و قند در آنجا اندازند و بقوام آورند و به مقدار شهد و قند هر دو به مقدار سركه بايد و احتياج بپالانيدن نيست همچنان نگاه دارند بغايت مفيد است و طعم مرغوب طبع ايشان دارد سكنجبين اصولى از مخترعات مصنف اجزاى تركيب آن بگيرند پوست بيخ كاسنى و پوست بيخ باديان و پوست بيخ كبر و بيخ كرفس و اصل سوسن و شبت و شونيز و كرويه و دارچينى و نانخواه از هر يكى يك جزو و بيخ تاتوره پنج جزو عناب برابر يك جزو گل سرخ برابر دو جزو نعناع تو نصف يك جزو پوست ترنج و نارنج از هر دو يك جزو نيم عصاره بهى ترش و زرشك و نار ترش و سركه از همه مساوى يك دگر ليكن آن مقدار كه آب ادويه ترش كند قند آن مقدار كه چاشنى شود بدستور كه در نعناع شرف كبير گفته شد بجوشانند و بپالايند بقوام آرند بشربتى قابل و در حسين فروگرفتن مصطگى سوده آن مقدار كه چاشنى شود بران ريزند اندك‌اندك طعم مصطگى پديد آيد شربتى هم ملعقه به جهت تپهاى و تاسه عظيم مفيد آيد شربت مورد اطفال هم از مخترعات مصنف چون تپ و سرفه و اسهال باهم افتد عظيم نافع آيد ايشان را و بسى آزموده است اجزاى تركيب آن بگيرند امرود نيم پخته يك جزو تخم مورد پخته شده و انار دو جزو هر دو را نيم كوفته بجوشانند چندانكه حل شود انگاه آن را بدست بمالند و بيالايند و بقند قوام آرند بعضى اندك گلابى اضافه كردند نافع بود شربت خشخاش اطفال از مخترعات مصنف اجزاى تركيب آن بگيرند خشخاش درست نيم خشك بيست و پنج عدد و نيم‌كوب كند و با ثلث آن لحية التيس كه آن را در رى شبكه گويند در دو من آب فرغار كنند و شبانه روز آن را بجوشانند چندانكه حل شود تا يك شربت دار بماند صاف كند و بقوام آورند قوام قوى شربت زيره از مخترعات اهل عراق اجزاى تركيب بگيرند زيره نيم من و در يك من سركه و نيم من شراب آغشته كنند يك شب و صباح آن را بدست